Een witte waas op je sojawaskaars ontstaat door kristalvorming, ook wel frosting genoemd. Dit verandert het uiterlijk, maar heeft geen invloed op het branden of de geur. Lees hoe het ontstaat en hoe je de waas zoveel mogelijk beperkt.
Je hebt een kaars een mooi plekje gegeven en ziet na een paar weken een lichte, witte waas verschijnen. Op een bruine pompoenkaars uit de collectie herfst kaarsen of een groen kerstboompje kan die extra opvallen. Misschien lijkt het op stof of een beschadiging. Bij kaarsen van sojawas kan zo’n waas ontstaan door kristalvorming aan het oppervlak. Dit verschijnsel heet frosting. Het verandert het uiterlijk van je kaars, maar frosting zelf heeft geen invloed op hoe hij brandt of ruikt.
Waarom sojawas een witte waas kan krijgen
Sojawas is een plantaardige was die wordt gemaakt van sojaolie. Tijdens het afkoelen vormen zich kristallen in de was. Ook nadat de kaars is uitgehard, kan de kristalstructuur nog veranderen. Aan het oppervlak kan daardoor een witte of grijzige waas zichtbaar worden. Soms zijn het kleine vlekjes, soms ontstaat er een groter patroon. Kaarsenmakers noemen dit frosting, naar het Engelse woord voor rijp. Het lijkt namelijk een beetje op het witte laagje dat je op een koude ochtend op gras ziet.
De samenstelling en eigenschappen van de was spelen hierbij een rol. Er zijn verschillende verschillen tussen paraffine en sojawas, waaronder de manier waarop het oppervlak er na het afkoelen uit kan zien. Bij gekleurde kaarsen valt frosting meer op dan bij witte of crèmekleurige kaarsen. De lichte plekken steken duidelijker af tegen een donkere ondergrond. Dat betekent niet automatisch dat een donkere kaars meer frosting heeft. Je ziet het verschil vooral beter.
Temperatuurwisselingen kunnen frosting bevorderen. Denk aan een kaars op een vensterbank die overdag warm wordt door zonlicht en ’s avonds weer afkoelt. Ook een plek vlak bij de verwarming kan voor wisselende temperaturen zorgen. Frosting kan echter ook verschijnen wanneer je de kaars zorgvuldig bewaart. Een witte waas betekent dus niet dat je iets verkeerd hebt gedaan.
Wat je kunt doen als je kaars wit uitslaat
Als de waas inderdaad frosting is, hoef je daar niets aan te doen. De kristalvorming verandert het uiterlijk, maar beïnvloedt het branden en de geur niet. Je kunt de kaars blijven gebruiken volgens de gebruiksaanwijzing. Zet een vormkaars bij het branden op een geschikte, hittebestendige ondergrond die gesmolten was opvangt.
Ligt er mogelijk ook stof op de kaars? Neem het oppervlak dan voorzichtig af met een zachte, droge doek. Wrijf niet hard, vooral niet bij kleine details van een boompje of dennenappel. Los stof kun je zo verwijderen. Blijft er een lichte verkleuring zitten, dan kan dat frosting zijn. Alleen met afstoffen kun je de oorzaak niet met zekerheid vaststellen.
Probeer een vormkaars liever niet met een föhn te verwarmen om de waas weg te werken. Door de warmte kan de was zachter worden en kunnen fijne details vervormen. Bovendien kan frosting later opnieuw ontstaan. Verwarmen biedt dus geen garantie op een blijvend glad oppervlak. Je hoeft de waas ook niet weg te schrapen: daarmee kun je het oppervlak beschadigen.
Zo houd je de waas zoveel mogelijk beperkt
Frosting is niet altijd volledig te voorkomen. Je kunt wel omstandigheden vermijden die het kunnen bevorderen. Geef de kaars een plek waar de temperatuur redelijk gelijk blijft, uit direct zonlicht en op afstand van de verwarming. Een kast of dressoir is daarvoor vaak geschikter dan een vensterbank boven een radiator. Vooral in de herfst en winter kan de temperatuur bij het raam flink wisselen.
Berg je een kerstboomkaars na de feestdagen op? Bewaar hem dan beschermd tegen stof en direct zonlicht, bijvoorbeeld in een doos in een kast. Kies bij voorkeur een plek zonder grote temperatuurverschillen. Een zolder of schuur die in de zomer warm en in de winter koud wordt, is daardoor minder geschikt. Zorg bij het inpakken dat kwetsbare punten en andere details niet onder druk komen te staan.
Ook bij zorgvuldig bewaren kan er later een witte waas verschijnen. Zie frosting daarom als een mogelijke eigenschap van sojawas, zonder er conclusies aan te verbinden over de kwaliteit of precieze samenstelling van de kaars. Vind je de waas minder mooi, dan is dat begrijpelijk. Voor het gebruik maakt frosting zelf geen verschil: je kunt de kaars gewoon aansteken.